بلوتوث پروتکل استانداردی است که ارتباطات بی‌سیم میان دو دستگاه اعم از رایانه، تلفن همراه و دستگاه‌های دیگر را در برد کوتاه امکان‌پذیر می‌کند که در ابتدا در هدست‌های بی‌سیم برای صحبت با تلفن همراه به مصرف‌کنندگان عرضه شد.

به گزارش ایسنا، بلوتوث امروزه در لپ‌تاپ‌ها، رایانه‌های جیبی، دوربین‌ها، چاپگرها، تلفن‌های همراه، موس و کی‌بورد، دستگاه‌های پخش موسیقی دیجیتالی، اسپیکرها، خودروها و حتی دستگاه‌های پزشکی مانند دستگاه مونیتور قلب مشاهده می‌شود.

تاریخچه

نام این فن‌آوری از هرالد بلوتوث، پادشاه قرن دهم دانمارک گرفته شده که موفق شد این کشور و بخشی از نروژ را یکی کند؛ بلوتوث نیز همین کار را با پروتکل‌های ارتباطی یکسان انجام داده و آن‌ها را در یک استاندارد جهانی یکی می‌کند. طراحان این فن‌آوری برای نخستین بار از بلوتوث به عنوان نام کد استفاده کردند اما با گذشت زمان این نام باقی ماند.

انتخاب این نام برای این فن‌آوری نشان می‌دهد شرکت‌های این منطقه تا چه اندازه در صنعت مخابرات تاثیرگذار و مهم بوده‌اند؛ لوگوی بلوتوث نیز همانند نام آن منشاء یکسانی داشته و ترکیبی است از حرف لاتین اچ که به شکل ستاره است و حرف بی که ابتدای نام شاه دانمارک است.

حامیان

نام و لوگوی بلوتوث علامت تجاری متعلق به گروه تجاری خصوصی Bluetooth SIG است که در ماه سپتامبر 1998 تاسیس شده و متشکل از شرکت‌های بزرگ از صنایع مخابرات، رایانش، اتوماسیون صنعتی و خودرو مانند مایکروسافت، اریکسون، IBM، اینتل، موتورولا، نوکیا و توشیبا است.

ویژگی‌ها

بلوتوث فن‌آوری شبکه است که با میزان مصرف نیروی فوق‌العاده کم (یک میلی وات) برای دستگاه‌هایی که با باتری موبایل کار می‌کنند ایده آل است. به‌علاوه بلوتوث به دلیل این که می‌تواند به طور خودکار دستگاه‌های بلوتوث دیگر را شناسایی و بدون دخالت کاربر با آن‌ها ارتباط برقرار کند، به کاربر متکی نیست.

این سیستم به فن‌آوری امواج رادیویی و پروتکل نرم‌افزاری که انتقال داده به دستگاه‌های دیگر را امکان‌پذیر می‌کند، متکی است. این فن‌آوری دستگاه‌های مختلف را قادر می‌سازد با استفاده از قوانین خاصی مانند میزان اطلاعاتی که ارسال خواهند شد، نوع ارتباط میان دو دستگاه و فرکانس رادیویی یا فرکانس‌هایی که این ارتباط برروی آن‌ها به وقوع خواهد پیوست، با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

فرکانس خاص

امواج رادیویی کم انرژی سیستم انتقال اصلی در شبکه بلوتوث هستند. فرکانس دستگاه‌های مجهز به بلوتوث از 2.402 گیگاهرتز تا بلندی 2.480 گیگاهرتز است که این دامنه فرکانس به وسیله توافقنامه بین‌المللی برای ISM یا دستگاه‌های پزشکی، صنعتی و علمی اختصاص یافته است.

دستگاه‌های دیگری در بازار که از باند ISM استفاده می‌کنند، بازکنندگان در پارکینگ، تلفن‌های بدون سیم و دستگاه‌های مونیتورینگ کودکانند که تمامی این دستگاه‌ها خطر تداخل میان دستگاه‌های بلوتوث را افزایش می‌دهد و برای اجتناب از این مشکل، دستگاه‌های بلوتوث تنها از حدود یک میلی وات نیرو برای انتقال امواج خود استفاده می‌کنند که محدوده موثر انتقال اطلاعات میان دستگاه‌های بلوتوثی را 10 متر کرده و به این ترتیب احتمال تداخل میان دستگاه‌های نزدیک را کاهش می‌دهد.

با این همه، نیروی کم مورد نیاز دستگاه‌های بلوتوث آن‌ها را قادر می‌سازد بتوانند با دستگاه‌هایی که دور از تیررس مصرف کننده هستند و ممکن است در اتاق دیگری در ساختمان باشند، ارتباط برقرار کنند.

بلوتوث فن‌آوری انتقال داده تک به تک نیست، از این رو می‌تواند همزمان با هشت دستگاه در یک محدود ارتباط برقرار کند. یک دستگاه بلوتوثی هنگامی که با دستگاه استفاده کننده از فرکانس مشابه برخورد می‌کند، می‌تواند از حدود 1600 فرکانس مختلف و تصادفی انتخاب شده در هر ثانیه از زمان انتقال داده‌ها برای به حداقل رساندن زمان تداخل با دستگاههایی که از همان فرکانس استفاده می‌کنند، بهره بگیرد.

پیکونت یا شبکه بی‌سیم شخصی

هنگامی که یک دستگاه مجهز به بلوتوث در محدوده دستگاه دیگری قرار می‌گیرد، نخستین کاری که انجام می‌دهد این است که تشخیص دهد آیا اطلاعاتی برای اشتراک گذاشتن یا فرمان‌هایی برای ارسال دارد یا خیر و این روند بدون هیچ گونه دخالت کاربر روی می‌دهد.

دستگاه‌های مجهز به بلوتوث که با یکدیگر در یک محدوده مرتبط می‌شوند یک پیکونت یا شبکه بی‌سیم شخصی را تشکیل می‌دهند که در آن دستگاه‌ها جهش فرکانسشان را یکپارچه و همگام‌سازی می‌کنند تا با یکدیگر در ارتباط باشند.

اما با استفاده از آدرس‌های دستگاه ویژه در دستگاه‌های مجهز به بلوتوث، ایجاد پیکونت‌های متعدد در یک محدوده مشخص امکان پذیر است؛ در نتیجه امکان تداخل دستگاه‌هایی که در یک مکان قرار دارند، منتفی می‌شود زیرا شبکه بلوتوث هرگونه انتقال داده از دستگاه‌های خارج از محدوده آدرس مشخص شده را نادیده می‌گیرد.

آدرس‌های این دستگاه‌ها و برنامه‌هایی که به این دستگاه‌ها برای عمل و پاسخ با استفاده از محدوده آدرس ویژه، دستورالعمل می‌دهند، توسط سازندگان برنامه‌نویسی می‌شوند و کارایی انتقال اطلاعات در دستگاه‌های بلوتوثی را بهبود می‌دهند.

نسل جدید

نسخه 3.0 بلوتوث به طرز چشمگیر سرعت بیش‌تری برای انتقال عکس، ویدیو، آهنگ و فایل‌های دیگر در ظرف چند ثانیه یافته است.

یکی از راه‌هایی که بلوتوث 3.0 سرعت انتقال فایل‌ها را افزایش می‌دهد، استفاده از اتصال بی‌سیم وای فای از طریق پروتکل 802.11 Adaption Layer است که با استفاده از آن یک دستگاه بلوتوث 3.0 می‌تواند با دستگاه دیگر ارتباط برقرار کند و با استفاده از وای فای، فایل‌ها را منتقل کند و اگر وای فای وجود نداشته باشد بلوتوث مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

نسخه جدید بلوتوث همچنین دارای امکانی است که شمار قطعی‌های ایجاد شده که به دلایلی مانند قرار گرفتن تلفن همراه در جیب روی می‌دهند را کاهش می‌دهد.

بلوتوث در برابر اینفرارد

اما مزیت‌های عمده بلوتوث نسبت به فن‌آوری‌های ارتباطی دیگر ارزان، بی‌سیم و خودکار بودن آن است. یک فن‌آوری انتقال اطلاعات قابل مقایسه با بلوتوث IrDA یا اینفرارد است اما نیاز به بودن دستگاه‌ها در تیررس یکدیگر برای انجام مبادله اطلاعات عیب بزرگ آن است و دستگاه‌های مجهز به اینفرارد را تنها می‌توان با گرفتن کنترل از راه دور به صورت مستقیم به سمت دستگاه یا قراردادن پورت‌های اینفرارد هر دو دستگاه کنار هم کنترل کرد در حالیکه دستگاه‌های بلوتوثی حتی اگر در یک اتاق نباشند، می‌توانند با یکدیگر ارتباط داشته باشند.

فن‌آوری اینفرارد ارتباطات دستگاه را به یک به یک محدود می‌کند به این ترتیب کنترل از راه دور اینفرارد، تنها یک دستگاه الکترونیکی را می‌تواند در یک زمان کنترل کند، در حالی که دستگاه‌های بلوتوثی قادرند در هر زمانی با دستگاه‌های متعدد ارتباط داشته باشند.

با این همه دستگاه‌های اینفراردی کمتر از دستگاه‌های بلوتوثی احتمال تداخل دارند و می‌توان مطمئن بود بدون هیچ اختلالی اطلاعات به دستگاه گیرنده مورد نظر ارسال می‌شود البته بهبود در دستگاه‌های بلوتوثی امکان تداخل آن‌ها را به حداقل رسانده است.

رقیب جدید

ترانسفرجت که به کد رمز نیاز نداشته و بیش از صد برابر سریع‌تر از بلوتوث عمل می‌کند به‌عنوان استاندارد ارتباط بی‌سیم جدیدی که معایب کمتری داشته و مطمئن به شمار می‌رود، رقیب جدی بلوتوث خواهد بود.

این فن‌آوری ساخت سونی از امواج کم‌قدرت و فوق باند عریض UWB برای ارسال داده تا 375 مگابیت بر ثانیه در فاصله‌ای حدود سه سانتی‌متر استفاده می‌کند و از حمایت غول‌های فن‌آوری مانند سامسونگ، توشیبا، پاناسونیک، کداک و هیتاچی برخوردارست.

این استاندارد بی‌سیم وعده می‌دهد روند پرزحمت جفت‌سازی دستگاه‌ها را با جایگزین سریع‌تری عوض کند که در آن کاربران تنها باید دو دستگاه را کنار هم قرار داده و مشخص کنند چه اطلاعاتی باید ارسال شود.

از آنجا که ترانسفرجت از ارتباطات میدان نزدیک یا NFC استفاده می‌کند لازم است دو دستگاه تقریبا به هم چسبیده شوند که این ویژگی سرقت اطلاعات کاربر از راه دور را دشوار می‌سازد.

امنیت

امروزه تمام فن آوری‌های ارتباطی با مشکل حریم خصوصی و سرقت اطلاعات مواجه هستند و بلوتوث نیز از این امر مستثنی نیست و مانند هر فن‌آوری ارتباطی دیگر مستلزم به‌کارگیری تدابیر امنیتی است. با وجود اخبار نگران کننده‌ای که در مورد امنیت بلوتوث به گوش می‌رسد، با استفاده از امکاناتی که برای استفاده مطمئن از بلوتوث فراهم شده‌اند، می‌توان از مشکلات احتمالی در این زمینه جلوگیری کرد.

همچنین برای نفوذ به یک دستگاه بلوتوثی هکرها مجبورند در محدوده آن قرار بگیرند و از تجهیزات ویژه‌ای که بسیار گران هستند استفاده کنند. به کاربران توصیه شده برای دشوار کردن کار این افراد از پین کدهای هشت رقمی استفاده کنند.