خبرگزاری فارس - هزینه استفاده از خدمات اینترنتی ماهواره‌ای در سال 2008 ساعتی 60 افغانی (هر افغانی حدود 50 تومان) بوده که این رقم هم‌اکنون به 10 افغانی کاهش یافته است.

افغانستان کشوری واقع در آسیای میانه است که حدفاصل آسیای میانه، جنوب غربی آسیا و خاورمیانه محسوب می‌شود و پایتخت آن کابل است. کشور افغانستان که دین اصلی آن اسلام است، تا پایان سال 2009 میلادی بیش از 35 میلیون جمعیت داشته است. یکی از اولویت‌های اصلی که دولت افغانستان این روزها دنبال می‌کند، توسعه خدمات ارتباطی و مخابراتی با هدف کاهش شکاف دیجیتالی در این کشور است.

رشد و توسعه نظام ارتباطی افغانستان به دلیل کوهستانی بودن این کشور طی سال‌های گذشته بسیار بوده است که اکنون با استفاده از فناوری‌های مدرن با سرعت زیاد در فرآیند رشد قرار دارد و بیشتر از 80 درصد این کشور زیر پوشش شبکه مخابراتی GSM هستند.

در افغانستان بیش از 50 هزار نفر صاحب تلفن هستند و جالب‌تر آنکه 80 برابر خطوط ثابت تلفنی، از تلفن‌همراه در این کشور استفاده می‌شود. در افغانستان حدود یک میلیون نفر کاربر اینترنتی وجود دارد. وزارت ارتباطات افغانستان از دو سال قبل سرمایه‌گذاری‌های گسترده خود روی پروژه فیبر نوری را آغاز کرده است که با تکمیل این پروژه، افغانستان به خطوط جهانی فیبر نوری و اینترنت پرسرعت متصل می‌شود.

این کشور در عرصه مخابرات پیشرفت چشمگیری کرده است که فعالیت ۶ شرکت مخابراتی خصوصی و دولتی این موضوع را تایید می‌کند.

حزب طالبان در طول سال‌های گذشته کنترل و مدیریت رسانه‌ها و سیستم‌های ارتباطی افغانستان را به طور کامل در دست داشت و بر اساس تصمیمات خود،‌ در سال 1996 استفاده از تلویزیون در این کشور را ممنوع کرد و سرانجام قانون ممنوعیت فعالیت رسانه‌های چاپی در زمینه تفسیر اخبار و انتشار تصاویر را به اطلاع عموم رساند.

در آن زمان فقط ایستگاه‌های رادیویی قادر بودند برنامه‌های مذهبی و تبلیغاتی را پخش کنند که البته در این رسانه نیز پخش موسیقی ممنوع بود. اما پس از براندازی طالبان در سال 2001 میلادی، رسانه‌ها و سیستم‌های ارتباطی افغانستان جان تازه گرفتند و توانستند با کنار گذاشتند محدودیت‌های پیش‌رو، خدمات گسترده‌تری را در اختیار مردم بگذارند.

در سال 2002 افغانستان 31 میلیون نفری تنها 20 هزار خط تلفن ثابت، 30 هزار شماره تلفن همراه و 35 هزار خط تلفن ماهواره‌ای داشت، اما در سال 2006 این کشور دارای 3 اپراتور تلفن همراه با یک میلیون مشترک بود و 150 شهر این کشور نیز تحت پوشش قرار گرفته بودند. در حال حاضر آمار رسمی سایت وزارت ارتباطات افغانستان نشان می‌دهد که تنها در عرض دو سال تعداد مشترکان استاندارد شبکه مخابراتی GSM در این کشور به بیش از 5 میلیون و 400 هزار نفر و تعداد مشترکان استاندارد پیشرفته‌تر شبکه CDMA که هنوز در ایران در دسترس نیست به 53 هزار نفر رسیده است.

در این کشور تلفن‌های ثابت محبوبیت زیادی ندارند و هزینه نسبتاً پایین مکالمه با تلفن همراه و تحت پوشش قرار گرفتن 70 درصد کل خاک این کشور باعث شده تنها 45 هزار خط تلفن ثابت در افغانستان و جود داشته باشد. هزینه مکالمه با تلفن همراه در افغانستان با توجه به ضعف زیرساخت‌ها و مشکلات امنیتی و اقتصادی موجود در حد قابل قبولی است. اپراتور بابت هر دقیقه مکامله تلفن همراه از مشترکانش حدود 90 تومان دریافت می‌کند. این نرخ در کلیه نقاط این کشور ثابت است و از مشترکانش هزینه جابجایی دریافت نمی‌کند.

هزینه ارسال هر پیامک در قالب شبکه این اپراتور نیز کمتر از 50 تومان است. ارسال پیامک برای شماره‌های تلفن هر ماه در کشورهای دیگر و برای شماره‌های اپراتور روشن در دیگر کشورها 200 تومان هزینه در بر دارد.

اما به جز خدمات تلفن ثابت و همراه، خدمات اینترنتی نیز در این کشور توسعه فراوان یافته است. برای نخستین بار با براندازی دولت طالبان کاربران افغانستان در سال 2001 توانستند از طریق سیستم Dial-Up وارد اینترنت شوند. اما در آن زمان از خدمات اینترنتی افغانستان استقبال چندانی نشد؛ تا آنجا که دولت افغانستان در پایان سال 2004 میلادی اعلام کرد که به‌ازای هر هزار شهروند افغانی یک نفر از اینترنت استفاده می‌کند و در مجموع 30 هزار نفر از مردم این کشور در دنیای آنلاین حضور دارند.

در حال حاضر شرکت‌های Afghan Wireless، اتصالات، روشن و Afghan Telecom خدمات مخابراتی و ارتباطی در این کشور را ارایه می‌دهند. آخرین گزارش رسمی که دولت افغانستان منتشر کرده حاکی از آن است که در این کشور دست‌کم 22 مرکز عرضه کننده خدمات اینترنتی به صورت فعال حضور دارند و تا پایان سال 2007 میلادی در مجموع 535 هزار کاربر اینترنتی وجود داشته است.

شرکت‌های اصلی که هم‌اکنون خدمات اینترنتی را با سرعت و قیمت‌های مختلف به دست مردم این کشور می‌رسانند شامل GTSC، Insta Telecom، Danesh Net، Neda، Ts2، Bently Walker و WafaNet می‌شوند.

یکی از مشکلات اصلی که کاربران افغانی همواره با آن مواجه بوده‌اند، هزینه استفاده از خدمات اینترنتی در این کشور است. دولت افغانستان به منظور حل این مشکل از چند سال قبل قراردادی را با دو شرکت چینی با نام‌های ZPE و هواوی منعقد کرده است که بر اساس آن می‌کوشد امکان دسترسی مردم به خطوط پرسرعت اینترنت بی‌سیم با قیمت ارزان را فراهم کند.

این دو شرکت که هم‌اکنون وظیفه نصب و راه‌اندازی برج‌های ارتباطی اینترنت بی‌سیم در کشور افغانستان را برعهده دارند، تلاش می‌کنند امکان ارایه خدمات اینترنت پرسرعت با قیمت ارزان را فراهم کنند.

یکی دیگر از پروژه‌هایی که دولت افغانستان هم‌اکنون در دست دارد، راه‌اندازی خطوط فیبر نوری در این کشور است. افغانستان از دو سال قبل سرمایه‌گذاری‌های گسترده خود برای توسعه خطوط فیبر نوری را آغاز کرده و هم‌اکنون موفق شده است در بیشتر شهرهای بزرگ خود این طرح را تکمیل کند.

بر اساس این طرح، در آینده نزدیک مردم افغانستان می‌توانند با هزینه بسیار پایین از خدمات اینترنت پرسرعت بهره‌مند شوند. البته باید توجه داشت که کشور افغانستان هم‌اکنون با مشکلات سیاسی و امنیتی فراوان مواجه است و همین مسئله موجب شده تا از سرعت توسعه خطوط فیبر نوری در این کشور کاسته شود.

ضریب نفوذ اینترنت در افغانستان بر اساس آدرس‌های اینترنتی رسمی این کشور در فضای مجازی پنج سال قبل 08/0 درصد بوده است که دولت این کشور هم‌اکنون می‌کوشد این رقم را افزایش دهد. یکی از اولویت‌های کنونی که دولت افغانستان در جریان افزایش حضور مردم خود در دنیای مجازی در نظر گرفته، دسترسی کلیه ساکنان شهرها و روستا‌های کوچک به اینترنت تا سال 2013 است.

دولت افغانستان هم‌اکنون تلاش فراوان می‌کند تا با به‌روزرسانی زیرساخت‌های ارتباطی خود سازگاری بیشتری با سیستم جدید IPv6 پیدا کند. وزارت ارتباطات افغانستان به منظور پیشبرد اهداف خود در این زمینه "بنیاد توسعه مخابرات " را با هدف افزایش دسترسی روستاییان به اینترنت راه‌اندازی کرده است که بر اساس قوانین به‌تصویب رسیده، 5/2 درصد درآمدهای این بنیاد به گسترش خطوط اینترنتی در مناطق روستایی افغانستان اختصاص میابد.

طبق آمارهای موجود، در سال 2006 میلادی تنها 300 هزار کاربر اینترنتی در این کشور حضور داشتند که در آن زمان جمعیت کشور افغانستان بیش از 27 میلیون نفر گزارش می‌شد. این رقم به این معنی بود که از هر 90 شهروند افغانی یک نفر از اینترنت استفاده می‌کردند. در سال 2008 میلادی تعداد جمعیت این کشور به 7/32 میلیون نفر رسید و در مقابل 580 هزار کاربر اینترنتی در این کشور حضور داشت و بر این اساس گفته شد که از هر 56 ساکن کشور افغانستان، یک نفر در اینترنت حضور داشته‌اند.

اتحادیه جهانی مخابرات(ITU) در پایان سال 2008 میلادی ضریب نفوذ اینترنت در این کشور را 5/1 درصد اعلام کرد که این رقم نشان‌ دهنده بهبود وضعیت دسترسی مردم افغانستان به اینترنت بود.

وزیر ارتباطات افغانستان در سال 2008 گزارش داد که این کشور برای اولین بار از طریق شبکه فیبرنوری به پاکستان و از آنجا به شبکه جهانی اینترنت متصل شده است. "امیرزی سنگین " در آن زمان اعلام کرده بود که با اتصال شبکه نوری به پاکستان، سهولت در عرضه خدمات تلفن، نمابر، اینترنت و فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطاتی در این کشور ایجاد می‌شود.

این پروژه با سرمایه‌گذاری یک و نیم میلیارد دلار به انجام رسیده بود که تا آن زمان بزرگترین پروژه افغانستان در حوزه اینترنت محسوب می‌شد. ارایه خدمات اینترنتی که به لحاظ موقعیت نامناسب جغرافیایی افغانستان و مناطق کوهستانی آن از طریق ماهواره صورت می‌گیرد. هزینه استفاده از خدمات اینترنتی ماهواره‌ای در سال 2008 ساعتی 60 افغانی (هر افغانی حدود 50 تومان) بوده که این رقم هم‌اکنون به 10 افغانی کاهش یافته است.

طبق آمار رسمی موجود، ساکنان شهر کابل پایتخت کشور افغانستان هم‌کنون می‌توانند با سرعت متوسط 15/0 مگابیت در ثانیه اطلاعات خود را روی اینترنت منتشر و با سرعت 68/0 مگابیت در ثانیه اطلاعات مورد نظر را از اینترنت بارگذاری کنند. برترین مراکز عرضه کننده خدمات اینترنتی در افغانستان که امکان اتصال به این شبکه مجاری را با بیشترین سرعت و کمترین هزینه فراهم می‌کنند شامل RUSINFONET با متوسط سرعت 16/0 مگابیت ارسال و 54/0 مگابیت دریافت، و شرکت Io Global Services Pvt با سرعت متوسط 07/0 مگابیت ارسال و 57/0 مگابیت دریافت می‌شوند.