روزنامه فناوران - معتمد نژاد ادغام شوراهای موازی ICT و تشکیل شورای عالی جامعه اطلاعات را خواستار شد.

رییس انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی با بیان اینکه در تمامی کشور‌های متعهد به مصوبات اجلاس WSIS توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات براساس یازده خط و عمل جلسات WSIS ژنو و تونس پیش می‌رود، گفت: ما نیز باید با توجه به تعهداتمان در اجلاس تونس و ژنو خطوط عمل یازده‌گانه را پیگیری و در تدوین برنامه پنجم توسعه توجه ویژه‌ای را به آن معطوف کنیم.

دکتر کاظم معتمد‌نژاد گفت: اجرای 11 خط در برنامه WSIS در سطح ملی و پیگیری اهداف بین‌المللی مستلزم توجه بیش‌تر به امر پژوهش و مراکز علمی است.

پدر‌علم ارتباطات با بیان اینکه سال 2019 موعد دستیابی به اهداف 11 خط برنامه عمل WSIS است گفت: متاسفانه در کشور ما پس از بازگشت از اجلاس تونس هیچ اقدام مهمی در این زمینه صورت نگرفته است.

وی گفت: براساس آخرین گزارش منتشر شده از سوی اتحادیه جهانی مخابرات (ITU) درباره پیگیری این برنامه عمل، از ماه نوامبر 2005 تا ماه می 2008، هشت هزار و 312 گزارش درباره تعقیب خط عمل‌های WSIS به ITU فرستاده شده که 54 درصد از این گزارش‌ها از سوی دولت‌ها و 29 درصد از سوی سازمان‌های بین‌المللی بوده است. اما متاسفانه از ایران فقط چهار گزارش ارسال شده که این چهار مورد هم از سوی دولت نبوده است. بلکه یک مورد گزارش ایجاد کتابخانه دیجیتالی با هفت هزار کتاب و به سه زبان انگلیسی، فارسی و عربی است که از سوی موسسه فرهنگی هنری تبیان وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی و همچنین گزارش راه‌اندازی مدرسه اینترنتی تبیان بوده است.

علاوه بر این گزارشی از سوی بخش خصوصی در خصوص ایجاد 70 مرکز آموزش فناوری اطلاعات به ITU ارسال شده است. اقدام دیگر ایران فعالیت دکتر مشکور در زمینه ایجاد دفتر داوری منطقه‌ای در خصوص حل اختلافات خاورمیانه است که گزارش این اقدام نیز به ITU ارسال شده است.

به گفته وی، چهارمین گزارش ارسال شده از ایران به ITU درباره ایجاد بانک اطلاعات دارویی و پزشکی است که آن هم توسط بخش خصوصی انجام و گزارش آن به ITU ارسال شده است. با این اوصاف می‌توان گفت که ایران به عنوان یکی از متعهدان 11 خط برنامه عمل WSIS به جز چند مورد اقدام پراکنده که توسط بخش خصوصی انجام شده است برسر هیچ کدام از تعهداتش نمانده است.

دکتر معتمد‌نژاد در ادامه آماری از آخرین گزارش رشد شاخص‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات ارایه کرد و گفت: در سال 2005 از هر صد نفر در آفریقا 3 کاربر اینترنت، در آسیا 10، در اروپا 34، در آمریکا 34 و در اقیانوسیه 39 کاربر اینترنت وجود داشته است که این تعداد در سال 2007 در آفریقا از هر صد نفر به 5 کاربر، در آسیا 18، اروپا 42، آمریکا 41 و اقیانوسیه به 48 کاربر اینترنت رسیده است.

وی افزود: در خصوص تلفن همراه در سال 2007 در تمام جهان 313 میلیارد تلفن همراه وجود داشته است و در فاصله سال‌های 2005 تا 2007 میزان رشد تلفن همراه در آفریقا سالانه 39 درصد و در آسیا 28 درصد بوده است.

وی گفت: شاخص رشد تلفن همراه در کشور‌های توسعه یافته با 69 درصد رشد و در کشور‌های در حال توسعه با 63 درصد رشد همراه بوده است.معتمد‌نژاد در ادامه آماری از میزان ضریب نفوذ اینترنت ارایه داد و گفت: در فاصله سال‌های 2005 تا 2007 ضریب نفوذ اینترنت در آسیا از 10 درصد به 18 درصد رسیده است. همچنین در اروپا و آمریکا شاهد رشدی 40 درصدی بوده‌ایم.

وی گفت: براساس این آمار و مقایسه آن با میزان رشد کاربری اینترنت، ضریب نفوذ اینترنت و رشد تلفن همراه در ایران طی دو سال اخیر می‌توان گفت که متاسفانه ایران همراه با سایر کشور‌ها در مسیر توسعه ICT پیش نمی‌رود و ما مسوولیت 11 خط عمل WSIS را پیگیری نکرده‌ایم.

رییس انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی در ادامه گفت: موضوع مهمی که در اجلاس تونس مطرح شد و نمایندگان ایران نیز بر سر آن اعلام نظر کردند و مصرانه خواستار پیگیری آن شدند، مساله راهبری جهانی اینترنت است. این موضوع در اجلاس بین‌المللی تونس مطرح شد و ایران به همراه چند کشور دیگر خواستار خارج شدن راهبری اینترنت از سیطره آمریکا و سپردن آن به یک سازمان بین‌المللی شدند که این مهم در آن زمان به دلایلی محقق نشد، اما مقرر شد یک مجمع مشورتی با نام اختصاری IGF درباره موضوع راهبری اینترنت تشکیل و در این زمینه تصمیم‌گیری شود.

نخستین مجمع مشورتی در سال 2006 در آتن، دومین مجمع در سال 2007 در ریودوژانیروی برزیل و سومین مجمع هم همین چند روز پیش در حیدر‌آباد هند برگزار شد اما متاسفانه در این سه اجلاس ایران هیچ نقش و جایگاهی نداشته است. دکتر معتمد‌نژاد گفت: ایران باید بار دیگر جایگاه مهمی که در اجلاس‌های جهانی به دست آورده بوده را احیا و حفظ کند. وی افزود: تصمیم‌گیری بر سر راهبری اینترنت با برگزاری 2 مجمع مشورتی دیگر در مصر و احتمالا کشور آذربایجان یا لیتوانی در سال 2010 ادامه خواهد داشت و تا آن زمان یعنی سال 2010 که تصمیم نهایی اتخاذ می‌شود زمان باقی است تا ایران بار دیگر جایگاه خود را در تصمیم‌گیری بر سر راهبری اینترنت بازیابد. معتمد‌نژاد گفت: در خصوص دستیابی به اهداف WSIS هم هنوز 7 سال تا 2015 زمان داریم و تدوین برنامه پنجم توسعه باید بر مبنای این 11 خط عمل تدوین شود.دکتر معتمد‌نژاد درباره تدوین برنامه‌های توسعه‌ای نیز گفت: برنامه‌های توسعه‌ای به ویژه در حوزه فاوا باید براساس یک طرح جامع آینده‌نگر که مبتنی بر پژوهشگری، سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و ارزیابی باشد صورت گیرد. وی افزود: در برنامه توسعه ICT باید تمامی جنبه‌ها و نیاز‌های کشور و چگونگی بهره‌وری از امکانات ICT تعیین و مبانی نظری توسعه ارتباطات نیز تبیین و روند رشد پیش‌بینی شود. این در حالی است که در کشور ما هیچکدام از این موارد در تدوین برنامه‌های توسعه در نظر گرفته نمی‌شود. وی افزود: این امر مستلزم تاسیس مراکز تحقیقاتی دانش محور در زمینه‌های مختلف ارتباطات جمعی، رایانه، اینترنت و.... است.

وی نهاد‌های برنامه‌ریز و سیاستگذار در حوزه ICT را به عنوان معضل و مانعی در جهت توسعه برشمرد و گفت: نهاد‌های متعدد موازی که با یکدیگر ارتباط ارگانیک ندارند و جلسات مشترک برگزار نمی‌کنند، اقداماتشان با هم هماهنگ نیست در نتیجه هر یک برنامه‌ریزی خودش را داشته و دنبال می‌کند پس نمی‌توان در انتظار نتایج مثبت بود.

دکتر معتمد‌نژاد به ضرورت وجود یک نهاد دید‌ه‌بان در خصوص چگونگی پیشرفت و تحولات ICT در جهان تاکید کرد و گفت: چون این نهاد در کشور نیست، فقط اعداد و ارقام هستند که مسیر توسعه را رقم می‌زنند و پیش‌بینی‌ها منطبق با جریانات جهانی نیست.

وی گفت: برنامه‌های توسعه‌ای در کشور ما به صورت انتزاعی و براساس تجربیات قبلی تدوین می‌شود. چنانکه هر برنامه توسعه تقلیدی از برنامه قبلی است.

وی گفت: نخستین و مهم‌ترین اقدامی که امروز باید بدان بپردازیم آن است که مطالعات تحقیقاتی علمی توسعه را مورد توجه قرار دهیم. وی افزود: این اتفاق نباید در شورا‌ها یا وزارتخانه‌ها پیگیری شود بلکه باید در مراکز علمی دانشگاهی و براساس ضروریات علمی محض انجام شود.

معتمد‌نژاد گفت: در همین راستا باید به پژوهش‌های صورت گرفته مرتبط در سطح کارشناسی ارشد و دکترا توجه ویژه‌ای شود.

وی ادغام شورا‌های موازی حوزه ICT زیر عنوان شورای عالی جامعه اطلاعات و در قالب کمیسیون‌های IT انفورماتیک و... را راه‌حل برتر در خصوص وجود شورا‌های موازی دانست و گفت: باید یاد‌آور شویم که منافع ملی و مصلحت عمومی بر هر چیزی مقدم است.